.+* US-M3 *+.



US-M3 jest to skrót US-US army + M3-nazwa broni
M3 Grease Gun - amerykański pistolet maszynowy kalibru .45 ACP z okresu II wojny światowej

Historia konstrukcji

Pod koniec lat trzydziestych XX wieku armia amerykańska używała pistoletów maszynowych Thompson M1928A1, broni skomplikowanej działającej na zasadzie odrzutu zamka półswobodnego i drogiej w produkcji. Po wybuchu II wojny światowej opracowano nowy pistolet maszynowy Thompson M1 działający na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, ale koszty jej produkcji były nadal wysokie. Wiele krajów biorących udział w wojnie posiadało proste w produkcji pistolety, dlatego gdy do rąk Amerykanów trafiły niemieckie MP 40, oraz brytyjskie STENy rozpoczęto prace nad nową bronią o maksymalnie uproszczonej i taniej konstrukcji.

Nowy pistolet, przyjęty do uzbrojenia w 1942 roku jako M3, opracowali Frederick Sampson (pracownik General Motors, specjalista w zakresie głębokiego tłoczenia) i George Hyde (konstruktor kilku typów pistoletów maszynowych produkowanych w małych seriach w latach trzydziestych). Ze względu na podobieństwo nowej broni do używanej w warsztatach samochodowych smarownicy (ang. grease gun), nazwano ją nieoficjalnie właśnie tym mianem.

Nowa broń w porównaniu z Thompsonem była prostsza w budowie, a tłoczona konstrukcja pozwoliła na masową produkcję. Do zakończenia drugiej wojny światowej wyprodukowano około 646 tysięcy sztuk pistoletów maszynowych M3 i ich zmodernizowanej w 1944 roku wersji M3A1. Produkcję pistoletów maszynowych M3A1 wznowiono w czasie wojny koreańskiej, kiedy wyprodukowano dodatkowo 33200 sztuk.

Jako uzbrojenie pomocnicze załóg pojazdów pancernych M3 były używane do lat 90., a ostatnie egzemplarze znajdowały się na wyposażeniu niektórych jednostek pancernych podczas operacji Pustynna Burza. Ostatecznie w amerykańskich siłach zbrojnych pistolety M3 zostały zastąpione przez karabinki M4, nadal jednak służą jako broń pomocnicza w innych krajach, np. jako broń załóg wozów bojowych i oddziałów specjalnych filipińskiej piechoty morskiej.

Wersje pistoletu maszynowego M3 [edytuj]
M3 - pierwsza wersja seryjna
M3A1 - wersja zmodernizowana z 1944 roku z wieloma usprawnieniami
brak korby do napinania zamka, w zamian zamek napinany palcem wkładanym w specjalne wycięcie
wzmocniona sprężyna powrotna w celu uniknięcia zacięć broni
większe okno wylotowe łusek
wzmocnione przyrządy celownicze
wbudowany w kolbę przyrząd do ładowania magazynków

Opis konstrukcji

Pistolet maszynowy M3 był indywidualną bronią samoczynną działającą na zasadzie odrzutu zamka swobodnego i strzelającą z zamka otwartego. Mechanizm spustowy nie posiadał przełącznika rodzaju ognia, ale ze względu na niską szybkostrzelność 400-450 strzałów na minutę, przy pewnej wprawie można było strzelać także ogniem pojedynczym. Zamek był napinany korbą umieszczoną z prawej strony mechanizmu spustowego, później zastąpioną specjalnym wycięciem na palec. Zasilanie odbywało się z 30 nabojowych magazynków pudełkowych o charakterystycznym kształcie zwężającym się ku górze. Naboje były ułożone w magazynku dwurzędowo, ale przy samej górze magazynek zwężał się i naboje układały się w jeden rząd. Taki sposób umieszczenia amunicji był dużą wadą broni, gdyż wymagał używania specjalnego przyrządu do ładowania magazynków, a ponadto delikatna ich konstrukcja była bardzo wrażliwa na zanieczyszczenia. W późniejszym okresie stosowano plastikowe przykrywki na górną część magazynka, aby chronić je przed zabrudzeniem, a od wersji M3A1 zintegrowano z kolbą przyrząd do ładowania magazynków. Przyrządy celownicze stałe miały postać muszki i celownika przeziernikowego ustawionego na odległość 100 jardów). Kolba metalowa, wysuwana. Na końcu lufy można było zamocować stożkowy tłumik płomieni lub tłumik dźwięku dla celów służb specjalnych.

.+* Sten *+.



STEN (Sten) - brytyjski pistolet maszynowy z 1941, podstawowy pistolet maszynowy armii brytyjskiej używany do lat pięćdziesiątych.

Do projektowania Stena przystąpiono po upadku Francji w 1940 roku, kiedy bezpieczeństwo Wielkiej Brytanii zostało zagrożone i pojawiła się potrzeba szybkiej produkcji wielkich ilości indywidualnej broni maszynowej w warunkach trudności surowcowych. Pistolety maszynowe były już w kampanii francuskiej masowo i z sukcesem wykorzystywane przez Niemców. Nową broń opracowano wzorując się ogólnie na niemieckim MP 40, lecz maksymalnie upraszczając konstrukcję i rezygnując z wszelkich części, które nie były niezbędne do działania i obsługi broni. Pistolet dostosowano do niemieckiej amunicji pistoletowej 9 x 19 mm Parabellum. W efekcie powstała broń o wyjątkowo prostej i taniej konstrukcji, równie skuteczna w działaniu.

Nazwa STEN powstała jako skrót nazwisk projektantów: Reginalda Sheperda i Harolda Turpina oraz miejscowości Enfield, gdzie mieściła się fabryka Royal Small Arms Factory.

Sten Mk IIS z tłumikiem

Sten Mk VI z tłumikiem

Prototyp zaprezentowano 10 stycznia 1941, a od czerwca 1941 rozpoczęto produkcję seryjną wariantu STEN Mk I, różniącego się jeszcze od wszystkich kolejnych. Pod koniec 1941 dalej uproszczono konstrukcję pistoletu, wprowadzając wariant Mk I*. Najbardziej znaną i najliczniejszą odmianą była kolejna Mk II, z charakterystyczną perforowaną osłoną na części lufy. Obok giętej kolby metalowej, wprowadzono w niej prostą kolbę rurową. Największe uproszczenia technologiczne nastąpiły w wersji Mk III, która miała rurową osłonę na całej długości lufy (podobnie jak Mk I*). Z nadmiernych uproszczeń zrezygnowano dopiero w ostatniej wersji Mk V, przeznaczonej początkowo dla wojsk powietrznodesantowych. Była ona lepiej wykończona i wyposażona w drewnianą kolbę i chwyt pistoletowy oraz uchwyt do mocowania bagnetu. Produkowano również wersje specjalne wyciszone Mk IIS i MK VI, wyposażone w tłumik dźwięku. Wersja Mk IV nie weszła do produkcji.

Użycie

STEN stał się od razu przepisowym brytyjskim pistoletem maszynowym, wprowadzonym początkowo na afrykańskim terenie działań wojennych, następnie na pozostałych. Do czerwca 1942 wyprodukowano ok. 100 tys. sztuk tej broni. Szczyt produkcji osiągnięto w 1943, produkując aż 47 tys. sztuk tygodniowo. Do końca 1945 wyprodukowano ok. 3.750.000 sztuk brytyjskich Stenów. Mniejsze ilości produkowano również w Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii. STEN w wersji Mk V był przepisowym pm armii brytyjskiej do 1953, używanym w wojnie koreańskiej, następnie został zastąpiony przez pm Sterling, zaprojektowany w takim samym układzie konstrukcyjnym. Steny były używane do wojny o Kanał Sueski w 1956.

Kanadyjscy spadochroniarze uzbrojeni w Steny Mark V

Brytyjczycy dostarczali duże ilości Stenów dla oddziałów partyzanckich w okupowanej Europie, głównie drogą zrzutów powietrznych. Dzięki niewielkim rozmiarom i możliwości rozłożenia na krótsze podzespoły, STEN okazał się idealną bronią do działań partyzanckich i konspiracyjnych akcji miejskich. W latach 1942-44 do Polski zrzucono około 11 tysięcy Stenów, głównie w wersji Mk II.

Dzięki prostocie broni, w okupowanej Polsce podjęto w co najmniej 23 warsztatach konspiracyjną produkcję Stenów. Pierwsze polskie Steny, 58 sztuk, zostały wyprodukowane w Suchedniowie w fabryce FUT(jedyny egzemplarz 'suchedniowskiego stena' można zobaczyć w Skarżyskim muzeum im.Orła Białego). W Warszawie produkowano je pod kierownictwem inż. Ryszarda Białostockiego. Polskie Steny posiadały znaki i numery angielskie (konspiracja), ale można je rozpoznać po lewym gwincie lufy lub jego braku (pozostałe posiadały prawy gwint)[potrzebne źródło]. Wykończenie Stenów produkowanych konspiracyjnie w Suchedniowie przewyższało angielskie pierwowzory. W Polsce opracowano ponadto na bazie Stena własny ulepszony pistolet maszynowy Błyskawica.

Produkcję Stena podjęli również Niemcy. Na przełomie 1944/45 wyprodukowali w zakładach Mausera dla celów dywersyjnych, nakładem wielkich środków, serię 28 tys. wiernych kopii Stena Mk II, oznaczonych jak oryginały i nazwanych Potsdam Gerat. Ponadto, w 1945 roku, poszukując taniej i prostej broni dla Volkssturmu, rozpoczęli produkcję zmodyfikowanego Stena pod oznaczeniem MP 3008. Wyprodukowano ok. 10 tys. sztuk tej broni, różniącej się od Stena głównie magazynkiem przyczepianym od dołu.

Oprócz wymienionych zalet, jak mały koszt i prostota produkcji, STEN był dodatkowo łatwy w użytkowaniu i obsłudze. Nie był on wprawdzie pozbawiony wad, w tym słabej ergonomii, lecz część z przypisywanych mu cech: że był niebezpieczny lub zawodny, w dużym stopniu wynikała z niewłaściwego użytkowania. Nieprawidłowe noszenie odbezpieczonej broni gotowej do strzału łatwo mogło doprowadzić do przypadkowego wystrzału. Jedynie niektóre serie pozbawione zabezpieczenia zamka w przednim położeniu mogły wystrzelić także przy upadku broni na podłoże lub uderzeniu w kolbę. STEN był bronią podatną na zacięcia, lecz w dużej części wynikały one z powszechnie spotykanego niewłaściwego trzymania broni lewą ręką za magazynek, co powodowało zmianę kąta podawania naboju (prawidłowo broń tę należało trzymać lewą ręką za osłonę lufy). Celność broni ogniem seryjnym była nie najlepsza, lecz nie odbiegała zbytnio na niekorzyść od celności innych pistoletów maszynowych. Konsekwencją maksymalnego uproszczenia przyrządów celowniczych było czasami ich krzywe montowanie, co osłabiało celność poszczególnych egzemplarzy.

Opis techniczny

Pistolet maszynowy STEN działał na zasadzie odrzutu zamka swobodnego. Zasilanie w naboje z dwurzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 32 naboje, przystawianego z lewej strony. Z prawej strony, naprzeciw magazynka znajdowało się okno wyrzutnika łusek. Do zabezpieczenia pistoletu przy zamku napiętym służyło wycięcie na rączkę zamkową w tylnej części komory zamkowej, a przy zamku zwolnionym - otwór w lewej ściance komory zamkowej (niektóre serie nie miały żadnego zabezpieczenia przy zamku zwolnionym). Przyrządy celownicze stałe, bez możliwości regulacji, wyskalowane na odległość 100 jardów (91m): Celownik przeziernikowy i muszka przyspawana do komory zamkowej (Mk II) lub osłony lufy (Mk I, MK III). Kolba metalowa doczepiana, występująca w kilku wariantach, bez chwytu pistoletowego (z wyjątkiem wersji Mk V). Mechanizm spustowy znajdował się w obudowie pod komorą zamkową, znajdował się w nim przełącznik rodzaju ognia w postaci poprzecznego kołka przesuwanego w lewo (ogień ciągły) lub prawo (ogień pojedynczy).

.+* M14*+.



US Rifle 7,62 mm M14 - produkowany w latach sześćdziesiątych XX wieku amerykański karabin samopowtarzalny kalibru 7,62 x 51 mm.

Historia konstrukcji [edytuj]

Po zakończeniu drugiej wojny światowej podstawowym karabinem amerykańskiej piechoty był M1 Garand. Był to solidny karabin samopowtarzalny, ale o dużej masie i z nietypowym zasilaniem z ośmionabojowych ładowników obniżającym szybkostrzelność praktyczną. Już w czasie II wojny światowej podejmowano próby opracowania wersji karabinu M1 Garand zasilanej z magazynków, ale prace zakończyły się na etapie prototypu. Do prac nad nowym karabinem powrócono wraz z wprowadzeniem do uzbrojenia nowej amunicji T65E3 (7,62 x 51 mm), która wkrótce stała się jako 7,62 mm NATO (.308 NATO) standardową amunicją karabinową państw paktu.

Prace nad nową bronią toczyły się wraz z pracami nad nowym nabojem. Do pierwszego etapu prób dopuszczono:
T25 - konstrukcję Earle'a M. Harveya
T28 - pochodną Sturmgewehr 45 opracowaną przez Cyrila A. Moora
T31 - konstrukcję Johna M. Garanda

W trakcie prób odpadły karabiny T28 i T31, a następnie T47 (przeprojektowany T25). W 1950 roku prowadzono też próby karabinów EM2 i FN FAL ( kalibru 7 x 43 mm Mk1Z), jednak brak zaufania amerykańskich wojskowych do amunicji pośredniej spowodował odrzucenie obu konstrukcji.

Próby rozpoczęto od początku. Tym razem uczestniczyły w nich:
T44 z zakładów Springfield
T48 (belgijski FN FAL).

Obydwa karabiny były już zasilane nabojem T65E3, a celem prób było wyłonienie karabinu, który miał się stać standardową bronią piechoty wszystkich armii paktu. Jednak kiedy wyniki prób zaczęły wskazywać na FN FAL jako prawdopodobnego zwycięzcę konkursu, Amerykanie ze względów prestiżowych zdecydowali się wprowadzić do uzbrojenia T44E4 jako „US Rifle 7,62 mm M14”. T44 został zaprojektowany jako udoskonalenie karabinu T20E2 (eksperymentalna wersja karabinu M1 Garand). Miał lżejszą lufę, a po wprowadzeniu nowej amunicji zaadaptowano go do zasilania nabojami T65E3. Produkcję rozpoczęto w 1957 roku.

Wersję karabinu T44E5 wyposażoną w lufę ciężką, grubsze łoże i dwójnóg przyjęto do uzbrojenia jako M15 (miała pełnić funkcję ręcznego karabinu maszynowego). Wkrótce produkcję karabinu maszynowego M15 wstrzymano, wprowadzając w jego miejsce skonstruowaną przez kpt. D. Gosneya z US Infantry Bard odmianę M14A1.

Karabin M14 był bronią solidną i niezawodną, ale poza zasilaniem magazynkowym właściwie pod żadnym względem nie przewyższał karabinu M1 Garand. Niewiele lżejszy i dłuższy, nie sprawdzał się jako karabin strzelający seriami. Zbyt silny nabój powodował, że broni nie dało się opanować i utrzymać na celu. W rezultacie większość karabinów używanych w armii amerykańskiej była pozbawiona możliwości strzelania seriami (w drużynie piechoty były tylko dwa w pełni automatyczne karabiny M14, reszta była w wersji samopowtarzalnej).

W rezultacie już w 1963 roku, po zaledwie pięciu latach od rozpoczęcia produkcji, decyzją sekretarza obrony Roberta S. McNamary produkcję wstrzymano. Do tego czasu wyprodukowano 1 380 346 sztuk karabinu M14. Po wprowadzeniu do uzbrojenia karabinu M16, karabiny M14 wycofano z uzbrojenia. Nieliczne pozostałe egzemplarze są używane przez niektóre oddziały specjalne.

Wersje karabinu M14

Wersje wojskowe [edytuj]
M14 – wersja standardowa
M14A1 – wersja karabinu M14 o inaczej ukształtowanej kolbie zakończonej gumowym trzewikiem, z wyodrębnionym chwytem pistoletowym. Karabin był wyposażony w lufę zakończoną osłabiaczem podrzutu, dwójnóg i chwyt przedni. Miała pełnić funkcję ręcznego karabinu maszynowego, ale z powodu małej masy, niewymiennej lufy i mało pojemnego magazynka nie była pełnowartościowym karabinem maszynowym.
M14 Mod 0 Enhanced Battle Rifle - udoskonalona wersja karabinu przeznaczona do użycia w jednostkach specjalnych US Marines
M15 – ręczny karabin maszynowy będący pochodną M14. Wyprodukowany w niewielkiej ilości egzemplarzy.
M21 – karabin wyborowy powstający przez przebudowę wyselekcjonowanych pod względem rozrzutu karabinów M14
Type 57 – oznaczenie karabinów produkowanych na Tajwanie (rząd Tajwanu zakupił w 1968 roku linię produkcyjną karabinów M14 należącą do zakładów Springfielda)
M36 SWS i M89SR - izraelskie karabiny wyborowe, wersje M14 w układzie bullpup

Wersje cywilne
M14 „National Match Rifle” – samopowtarzalny karabin sportowy
M14M – wersja produkowana dla członków NRA
M14ATM – wersja samopowtarzalna produkowana przez Springfielda
M14 Sporter – samopowtarzalna wersja produkowana przez chiński koncern Norinco. Ze względu na amerykańskie przepisy pozbawiony tłumika płomieni i obsady bagnetu.

Opis konstrukcji

Karabin M14 był indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o wykorzystanie energii gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór lufy. Ryglowanie przez obrót zamka. Mechanizm spustowy umożliwiał strzelanie ogniem pojedynczym i seriami. Przełącznik rodzaju ognia po prawej stronie komory zamkowej (większość egzemplarzy została pozbawiona możliwości strzelania seriami). Oddzielny bezpiecznik znajdujący się przed spustem. Zasilanie z dwurzędowych magazynków pudełkowych o pojemności 20 naboi. Mechaniczne przyrządy celownicze składają się z muszki w osłonie i celownika przeziernikowego.

.+* M60 *+.



---
Karabin ten powstał jako wynik nieudanych prób podejmowanych przez Amerykanów skopiowania w roku 1942 niemieckiego MG 42. Po szeregu konstrukcji wzorowanych na powyższym km (T44,T52, T63) powstał pod koniec lat pięćdziesiątych M60. Pierwsze jego wersje posiadały szereg wad, co ujawniło jego bojowe wykorzystanie podczas walk w Wietnamie. Przede wszystkim częste zacięcia, nieporęczność w transporcie i podczas walki. Dość istotnym jego problemem było połączenie na stałe lufy z dwójnogiem i cylindrem gazowym przy równoczesnym braku uchwytu co uniemożliwiało wymianę w warunkach bojowych gorącej lufy. Te i inne jego wady usunięto w znaczącym stopniu, w nowszych modelach - M60E1.

.+* M1 Garand *+.



M1 Garand – karabin samopowtarzalny kal. 7,62 mm konstrukcji amerykańskiej.

Historia

Powstaniu karabinu samopowtarzalnego przyświecała idea zwiększenia siły ognia pojedynczego żołnierza. W dalszej konsekwencji miało to doprowadzić do zmniejszenia liczebności armii. W USA idea ta trafiła na podatny grunt. Armia amerykańska została, jako pierwsza na świecie na masową skalę, uzbrojona w karabin samopowtarzalny, skonstruowany przez Johna C. Garanda. Przyjęto go na uzbrojenie w 1936 roku pod oznaczeniem wojskowym Rifle, .30 Caliber, M1 (karabin M1 kaliber 30). Od nazwiska konstruktora znany jest jednak powszechnie jako Garand.

Służba

Nowy karabin bardzo wolno przyjmował się do uzbrojenia wojsk amerykańskich. Na przeszkodzie stał tu konserwatyzm zawodowych żołnierzy, przywiązanych do karabinów powtarzalnych Springfield M1903. Miało to miejsce szczególnie w Korpusie Piechoty Morskiej USA.

Dopiero po wybuchu II wojny światowej karabin M1 został na masową skalę przyjęty we wszystkich rodzajach wojsk i doceniono w pełni jego zalety w porównaniu z karabinami powtarzalnymi. W przeciwieństwie do niektórych innych wczesnych karabinów samopowtarzalnych, karabin M1 uznawany był za wysoce udaną konstrukcję. Broń była wytwarzana również w wersji M1C i M1D przeznaczonej dla strzelców wyborowych. Łącznie wyprodukowano ok. 4,5 mln. sztuk karabinu.

Karabiny M1 znajdowały się przez wiele lat na uzbrojeniu armii, głównie sojuszników USA. W kilku krajach były też produkowane (np. we Włoszech). W uzbrojeniu armii amerykańskiej pozostawał do 1957 roku, kiedy, po wprowadzeniu nowej amunicji (nabój 7,62 mm NATO), został zastąpiony przez karabin M14 (bardzo konstrukcyjnie zbliżony do M1)

Konstrukcja

M1 jest bronią samopowtarzalną, strzelającą ogniem pojedynczym. Działa na zasadzie odprowadzania części gazów prochowych przez boczny otwór z przewodu lufy. Zamek ryglowany przez obrót, za pomocą dwóch symetrycznych rygli umieszczonych w przedniej części trzonu zamkowego. Mechanizm uderzeniowo-spustowy typu kurkowego.

Zasilanie amunicją .30-06 (7,62 x 63 mm) ze stałego magazynka o pojemności 8 nabojów. Magazynek ładowany był przy użyciu dwurzędowego ładownika. Celownik przeziernikowy.

Charakterystyczną cechą karabinu było to, że po wystrzeleniu ostatniego naboju ładownik był automatycznie wyrzucany z charakterystycznym, głośnym metalicznym dźwiękiem. Mogło to informować przeciwnika o tym, iż żołnierz musi przeładować broń, ale jednocześnie podobno umożliwiało oszukanie nieprzyjaciela poprzez sztuczne wytworzenie dźwięku i sprowokowanie go do wyjścia z ukrycia. W rzeczywistości, w warunkach bojowych dźwięk ten był praktycznie niesłyszalny i nie odgrywał żadnej roli.

Oznaczenie M1 (M1 Carbine) nosi także karabinek samopowtarzalny, opracowany w firmie Winchester, przez zespół konstruktorów, pod kierunkiem Edwina Pugsleya. Został wprowadzony do uzbrojenia w 1941 roku. Strzela on nabojem pośrednim kal. 7,62 mm US Carbine, specjalnie opracowanym do tej broni. Nie ma on, poza kalibrem, nic wspólnego z karabinem M1 Garanda.